Sprawdź ryzyka prawne i etyczne przed użyciem cudzego wizerunku lub głosu

Upewnij się przed startem kampanii lub projektu edukacyjnego, że Twój cyfrowy awatar nie narusza dóbr osobistych osób żyjących, praw aktorów głosowych ani wizerunku publicznego.

Zestawienie porządkuje zagadnienia etyczne i przygotowuje pytania na spotkanie z kancelarią — nie stanowi porady prawnej ani opinii z zakresu prawa autorskiego i dóbr osobistych.

Kluczowe pytania przed wygenerowaniem wizerunku i głosu postaci

  1. 01

    Uzyskaj pisemną, wyraźną zgodę na syntetyczne klonowanie

    Zwykła zgoda na publikację zdjęcia ze szkolenia nie obejmuje stworzenia gadającego awatara AI — umowa musi precyzować generowanie nowych wypowiedzi.

  2. 02

    Określ co stanie się z awatarem po zakończeniu współpracy

    Zabezpiecz z góry procedurę wygaszenia i usunięcia cyfrowego klona w momencie odejścia pracownika lub wygaśnięcia kontraktu z lektorem.

  3. 03

    Zastrzeż katalog tematów i prawo akceptacji skryptów

    Osoba użyczająca twarzy powinna mieć gwarancję, że jej cyfrowy odpowiednik nie będzie wypowiadał poglów politycznych ani promował kontrowersyjnych treści.

  4. 04

    Wybieraj w pełni fikcyjne lub licencjonowane bazy przy komercji

    Najbezpieczniejszym rozwiązaniem dla marki jest stworzenie od podstaw autorskiej, nieistniejącej postaci z głosem nagranym przez lektora na jasnej licencji AI.

Przykład działania

Plan zespołu marketingowego

Chcemy sklonować głos naszego byłego lektora z zeszłorocznych spotów radiowych, żeby dograć 20 krótkich powitań dla bota na stronie. Mamy przecież pełne prawa majątkowe do tamtych nagrań.

Wstępna mapa ryzyk do konsultacji prawnej

Uwaga — nabycie praw majątkowych do konkretnego nagrania spotu niemal nigdy nie oznacza zgody na klonowanie barwy głosu (chronionej jako dobro osobiste) do generowania zupełnie nowych tekstów. Przed jakimkolwiek użyciem należy: 1) sprawdzić umowę pod kątem pola eksploatacji trenowania/syntezy AI, 2) uzyskać odrębną pisemną zgodę lektora za ustalonym wynagrodzeniem albo 3) skorzystać z gotowego banku głosów z licencją komercyjną.

Rozdzielenie praw do starego pliku audio od dobra osobistego barwy głosu chroni firmę przed kosztownym sporem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy zmiana jednej litery w nazwisku sławnego aktora pozwala legalnie użyć jego twarzy w bocie?

Nie — o naruszeniu prawa do wizerunku i dóbr osobistych decyduje rozpoznawalność danej osoby przez odbiorców, a nie dokładne brzmienie podpisanego imienia.

A co z wizerunkiem postaci historycznych zmarłych kilkaset lat temu?

Postacie z odległych epok (np. królowie czy renesansowi poeci) nie podlegają współczesnej ochronie wizerunku, natomiast w przypadku osób zmarłych niedawno bliskim przysługuje ochrona kultu pamięci osoby zmarłej.

Dlaczego aktorzy dubbingowi tak mocno zwracają dziś uwagę na klauzule AI w umowach?

Nieautoryzowane sklonowanie głosu pozbawia artystę kontroli nad tym, co mówi jego głosem w sieci, oraz odbiera wynagrodzenie za kolejne sesje nagraniowe.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania